„Það er söguleg skylda Sjálfstæðisflokksins að hefja vinnu við nýja stefnumótum í utanríkismálum. Þeirri vinnu lýkur ekki þegar kjósendur ganga næst að kjörborði og velja sér nýtt þing, heldur er mikilvægt verkefni á komandi árum. Þar mega ofsatrú og blindni ekki ráða ferðinni líkt og síðustu ár.“ Þetta er á meðal þess sem fram kom í grein sem Óli Björn Kárason, fyrrverandi þingmaður Sjálfstæðisflokksins, ritaði í Morgunblaðið 4. júlí 2012 en hann hefur lengi verið einn helzti hugmyndafræðingur flokksins og þá ekki sízt í gegnum regluleg og áralöng greinaskrif hans í blaðið.
Fyrrnefnd skrif Óla Björns eiga ljóslega eins við í dag og þegar þau birtust á síðum Morgunblaðsins. Tilefni þeirra var umsókn þáverandi ríkisstjórnar Samfylkingarinnar og Vinstri grænna um inngöngu í Evrópusambandið og hvernig fyrrnefndi flokkurinn einblíndi á sambandið sem lausn allra mála. Við Íslendingar stöndum nú frammi fyrir ekki ósvipaðri stöðu þar sem ríkisstjórn Samfylkingarinnar, Viðreisnar og Flokks fólksins hefur sett málið á dagskrá með fyrirhugaðri þjóðaratkvæðagreiðslu í síðasta lagi 2027 um það hvort sækjast skuli eftir inngöngu í Evrópusambandið eða ekki.
„Markmiðið er að hefja nýja stefnumörkum í utanríkismálum þar sem tvennt skiptir mestu. Annars vegar að tryggja öryggi landsins og hins vegar að tryggja frjáls og opin viðskipti við aðrar þjóðir. Það er ekki síst þrennt sem Íslendingar verða að ræða af hreinskilni. Aðildina að Schengen-svæðinu, kosti og galla Evrópska efnahagssvæðisins (EES) og fríverslunarsamstarf í Norðurhöfum,“ ritaði Óli Björns enn fremur í greininni. Sjálfstæðisflokkurinn ætti þannig að beita sér fyrir víðtækum og opnum umræðum um stefnuna í samskiptum við aðrar þjóðir með áherzlu á þessi atriði.
„Margt bendir til þess að hagsmunum Íslands sé betur borgið utan en innan Schengen-svæðisins. Sameiginlegt landamæraeftirlit með afnámi innri landamæra á meginlandi Evrópu kann að vera skynsamlegt en hið sama gildir ekki um eyríki sem hefur náttúruleg landamæri,“ ritaði Óli Björn varðandi aðildina að Schengen og bætti við: „Sjálfstæðisflokkurinn á að lýsa því skýrt yfir fyrir komandi kosningar að hafin verði endurskoðun á þátttöku Íslands í Schengen. Markmiðið verður fyrst og fremst að tryggja öryggi landsins og hagsmuni Íslendinga sem sjálfráða þjóðar.“
Hvað EES-samninginn varðar sagði Óli Björn að þó Íslendingar hefðu notið góðs af aðildina að honum hefði þjóðin einnig þurft að gjalda fyrir ókostina. Ekki sízt gallað regluverk um fjármálamarkaði. Vísaði hann þar ljóslega einkum til regluverks Evrópusambandsins um innistæðutryggingar sem tekið var upp hér á landi í gegnum samninginn og var í aðalhlutverki í Icesave-deilunni sem var þá í hámæli. Benti Óli á það að áhrif sambandsins á íslenzka lagasetningu væru mikil í gegnum EES-samninginn og að margir hafi bent á að slíkt kunni að ganga gegn stjórnarskránni.
Fyrir vikið væri endurskoðun á EES-samningnum nauðsynleg og ekki sízt með hliðsjón af vaxandi samrunaþróun innan evrusvæðisins. Þess í stað ætti að horfa til gerðar fríverzlunarsamninga. Lagði hann í því sambandi áherzlu á stofnun fríverslunarsvæðis með Noregi, Grænlandi, Færeyjum, Kanada og Bandaríkjunum sem gæti orðið til eitt mesta hagvaxtarsvæði heimsins. Þess má geta að í stefnu Sjálfstæðisflokksins í utanríkismálum sem samþykkt var á landsfundi flokksins á dögunum er einmitt opnað á athugun á valkostum við EES-samninginn.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Merki Sjálfstæðisflokksins. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)