Hvað hyggst Flokkur fólksins gera verði samþykkt í þjóðaratkvæðagreiðslunni sem ríkisstjórnin hyggst halda í síðasta lagi 2027 að sótt verði á nýjan leik um inngöngu í Evrópusambandið? Standa að umsókninni þvert á eigin stefnu um að standa utan sambandsins eða slíta ríkisstjórnarsamstarfinu? Þessu hafa forystumenn flokksins ekki svarað enda ekki verið spurðir að því af fjölmiðlum. Engu að síður er hér um að ræða algert lykilatriði í þessum efnum.
Formaður Flokks fólksins, Inga Sæland, sagði á Alþingi á dögunum að sorglegt væri ef ekki væri gerður greinarmunur á því að halda þjóðaratkvæði um það hvort sækja ætti um inngöngu í Evrópusambandið og að ganga í sambandið. Með ummælum sínum var Inga að bregðast við fyrirspurn frá Ingibjörgu Isaksen, þingmanni Framsóknarflokksins, sem spurði formanninn að því hvort flokkur hennar væri hlynntur því að flýta fyrirhuguðu þjóðaratkvæði.
Kallað hefur verið eftir því, meðal annars af Degi B. Eggertssyni, þingmanni Samfylkingarinnar, að þjóðaratkvæðagreiðslunni verði flýtt ljóslega í von um að meiri líkur séu á því að samþykkt verði að sækjast aftur eftir inngöngu í Evrópusambandið í ljósi stöðu mála í heiminum eins og staðan er í dag. Inga sagði Flokk fólksins hins vegar andvígan því. Hvort sem treysta megi þeim orðum meira en ýmsu öðru. Ingibjörg áréttaði einnig eðli umsóknarferlisins.
„Það er nefnilega oft látið líta svo út eins og viðræður við ESB séu bara ákveðin skoðunarferð, að við séum að kíkja í pakkann. En staðreyndin er sú að aðildarviðræður eru aðlögunarferli. Þær snúast ekki um að semja um hvað við fáum heldur hvernig við getum aðlagað íslenskt samfélag að kerfum og regluverki sambands sem hefur breyst mikið á síðustu árum,“ sagði Ingibjörg. Aðspurð sagðist formaðurinn ætla að virða niðurstöðu þjóðaratkvæðisins.
Hins vegar kom ekki fram hjá Ingu hvort Flokkur fólksins myndi standa að umsókn um inngöngu í Evrópusambandið yrði það niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem notabene snýst um það að setja málið á dagskrá stjórnmálanna. Vandséð er hvernig það samrýmist stefnu flokksins að setja mál á dagskrá sem hann er andvígur. Fullt tilefni er til þess að spyrja hvernig til standi að bregðast við verði samþykkt að sækjast eftir inngöngu í sambandið.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Stjórnarráðshúsið. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)