Meðal þess sem fram kom í máli Lilju Alfreðsdóttur, fyrrverandi utanríkisráðherra og þingmanns Framsóknarflokksins, í Spursmálum á mbl.is í gær var að furðulegt væri að hérlendir ráðamenn töluðu um það að komast þyrfti hjá því að Evrópusambandið legði refsitolla á Ísland sem beint væri að Bandaríkjunum. Hvers vegna sambandið ætti að grípa til slíkra aðgerða gegn Íslendingum. „Það er ekki eins og við séum að setja refsitolla á það.“
Fyrir vikið væri erfitt að átta sig á rökunum í þeim efnum enda um að ræða tolla sem ættu að vera svar Evrópusambandsins við tollum Bandaríkjanna. „Ég tel reyndar að Evrópa eigi ekki að svara þessu, vegna þess að þá er Evrópa að gera nákvæmlega það sama og þau eru að gagnrýna Trump fyrir. Þá verður þessi stigmögnun sem er mjög slæm fyrir alþjóðahagkerfið. Vegna þess að þá halda allir að sér höndum og öll viðskipti minnka og hagvöxtur og allt það.“
Komi til þess að Evrópusambandið láti refsitolla sína gagnvart Bandaríkjunum ná einnig til Íslands væru ráðamenn í Brussel ekki aðeins að refsa okkur Íslendingum fyrir ástand sem við berum enga ábyrgð á heldur væri það einnig þvert á EES-samninginn og aðra viðskiptasamninga við höfum gert við sambandið. Á sama tíma og þeir hafa gagnrýnt Donald Trump Bandaríkjaforseta fyrir að virða ekki viðskiptasamninga við Kanada og Mexikó.
Vert er að rifja upp að Evrópusambandið hefur í gegnum tíðina ítrekað hótað Íslandi efnahagslegum refsiaðgerðum. Til að mynda í makríldeilunni vegna veiða á makríl í okkar eigin efnahagslögsögu. Þá beitti sambandið Færeyinga refsiaðgerðum um árið vegna síldveiða þeirra í sinni lögsögu. Langur vegur er þannig frá því að Evrópusambandið hafi efni á því að gagnrýna aðra fyrir það að hóta vinaþjóðum efnahagsþvingunum í trássi við gerða samninga.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Fáni Evrópusambandsins. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)