Versta staða sem ríki getur haft innan Evrópusambandsins er að vera fámennt ríki á jaðri þess. Kæmi til inngöngu Íslands yrði það fámennasta ríki sambandsins og á yzta jaðri þess. Hins vegar er ekki nóg að vera fjölmennt ríki ef viðkomandi ríki er á jaðrinum. Þannig gekk Bretland, með sínar rúmlega 67 milljónir íbúa, úr Evrópusambandinu ekki sízt vegna þess að ekki hefði verið tekið nægjanlega tillit til hagsmuna Breta við ákvarðanatöku innan sambandsins.
Miðað við niðurstöður rannsóknar samtakanna Business for Britain frá 2014 voru öll þau mál, sem brezkir ráðherrar greiddu atkvæði gegn í ráðherraráði Evrópusambandsins á árunum 1996-2014, engu að síður samþykkt og urðu að lögum. Samkvæmt annarri rannsókn samtakanna greiddi meirihluti brezkra þingmanna á þingi Evrópusambandsins atkvæði gegn 576 þingmálum á árunum 2009-2014 en engu að síður náðu 485 þeirra fram að ganga og urðu að lögum.
Vægi ríkja við ákvarðanatöku á vettvangi Evrópusambandsins fer fyrst og fremst eftir íbúafjölda þeirra. Kæmi til inngöngu Íslands fengi landið sex þingmenn á þing sambandsins af vel yfir 700 sem væri á við hálfan þingmann á Alþingi. Í ráðherraráði Evrópusambandsins, valdamestu stofnun þess, yrði staðan enn verri. Þar yrði vægi Íslands 0,08% eða á við 5% hlutdeild í alþingismanni. Þetta yrði „sætið við borðið“ eins og Evrópusambandssinnar kalla það.
Til samanburðar voru þingmenn Bretlands á þingi Evrópusambandsins 73 en ekki sex eins og raunin yrði í tilfelli Íslands og vægi þeirra í ráðherraráðinu 13% en ekki 0,08%. Engu að síður skilaði sæti Breta við borðið, með sínar 67 milljónir manna, ekki meiru en raun ber vitni. Í raun litlu sem engu. Það er ástæða fyrir því að Evrópusambandssinnar hér á landi fóru að tala um sæti við borðið á sínum tíma í stað þess að tala áður um að hafa áhrif innan sambandsins.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Tower Bridge í London, höfuðborg Bretlands. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)