Meðal þess sem fram kemur í gögnum Evrópusambandsins í tengslum við misheppnaða umsókn er áherzla á mikilvægi þess að stjórnvöld í umsóknarríkjum tryggi stuðning almennings við umsóknarferlið. Til að mynda í sérstökum bæklingi sem samabndið hefur gefið út undir heitinu „Understanding enlargement“ til þess að útskýra hvernig umsóknarferlið virkar.
„Til þess að stækkun Evrópusambandsins skili árangri er nauðsynlegt að tryggja stuðning almennra borgara við hana, bæði í ríkjum sambandsins og umsóknarríkjum og mögulegum umsóknarríkjum. Mikilvægt er að miðla betur árangrinum af stækkuninni og áskorunum vegna hennar til þess að afla stuðnings almennings,“ segir þannig meðal annars.
Fram kemur einnig að Evrópusambandið beiti sér fyrir aðgerðum sem hafi það að markmiði að auka skilning almennings á umsóknarferlinu og þeim áskorunum sem því fylgi. Til að mynda með því að stuðla að samtali á milli ríkja sambandsins og umsóknarríkja meðal annars á vettvangi stéttarfélaga, neytendasamtaka og annarra sjálfstæðra samtaka.
Vert er að skoða áform ríkisstjórnarinnar um að veita tugum milljóna króna af skattfé til félagasamtaka, þar sem sérstaklega hefur verið rætt um stéttarfélög, vegna fyrirhugaðs þjóðaratkvæðis um það hvort stefnt skuli að inngöngu í Evrópusambandið í því ljósi. Þar er fylgt forskrift sambandsins með það að markmiði að tryggja stuðning við inngöngu í það.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, og Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins. Eigandi: © European Union, 2025, CC BY 4.0)