Forseti Alþingis hefur tvo kosti þegar kemur að því að stöðva umræður á Alþingi samkvæmt 71. grein laga um þingsköp. Annars vegar að leggja það til að umræðum um tiltekið mál verði tafarlaust hætt og hins vegar að umræðunum ljúki innan ákveðins tíma. Miðað við upplýsingar frá skrifstofu Alþingis í frétt Ríkisútvarpsins í kvöld hefur verið farin sú leið að setja umræðum tímamörk í öllum þekktum dæmum um beitingu ákvæðisins nema í morgun.
„Forseti getur stungið upp á að umræðum sé hætt og einnig getur forseti lagt til, hvort heldur í byrjun umræðu eða síðar, að umræðum um mál skuli lokið að liðnum ákveðnum tíma. Eigi má þó, meðan nokkur þingmaður kveður sér hljóðs, takmarka ræðutíma við nokkra umræðu svo að hún standi skemur en þrjár klukkustundir alls. Tillögur forseta skulu umræðulaust bornar undir atkvæði og ræður afl atkvæða úrslitum,“ segir þannig í lagagreininni.
Með öðrum orðum er ákvörðun Þórunnar Sveinbjarnardóttur, forseta Alþingis, fyrsta og eina skiptið svo vitað sé sem þeim hluta ákvæðisins, sem kveður á um tafarlausa stöðvun umræðu í stað þess að henni séu sett ákveðin tímamörk, er beitt. Þó niðurstaðan hefði í sjálfu sér verið sú sama er engu að síður ljóst að um einsdæmi er að ræða og að kosturinn sem Þórunn valdi er meira íþyngjandi og felur í sér enn meira inngrip í störf þingsins en hinn.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Alþingishúsið. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)