Fjallað var um það fyrr á þessu ári í tilefni af opinberri heimsókn Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur, utanríkisráðherra og formanns Viðreisnar, til Spánar að spænsk stjórnvöld fögnuðu ákvörðun íslenzkra stjórnvalda um að stefna að inngöngu í Evrópusambandið. Var til dæmis fjallað um málið í frétt The Diplomat in Spain 29. marz síðastliðinn.
Fram kom þannig í fréttinni að José Manuel Albares, utanríkisráðherra Spánar, hefði á fundi sínum með Þorgerði Katrínu lýst mikilli ánægju sinni með þá ákvörðun ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur að leggja það til að stefnt yrði að inngöngu Íslands í Evrópusambandið. Albares hefði þannig fagnað „mjög jákvætt“ áformum stjórnarinnar í þeim efnum.
Fögnuður stjórnvalda á Spáni er afar skiljanlegur. Ekki sízt í ljósi þess að þarlendir ráðamenn fóru fram á aðgang að íslenzkum fiskimiðum í tenglum við umsókn þáverandi ríkisstjórnar Samfylkingarinnar og VG um inngöngu í Evrópusambandið frá 2009. Vert er að hafa í huga að samþykki allra ríkja sambandsins þarf til þess að ný ríki geti gengið þar inn.
Krafa kom ennig frá Spáni um aðgang að norskum miðum þegar Norðmenn sóttu síðast um inngöngu í Evrópusambandið undir lok síðustu aldar. Stjórnvöld i Noregi féllust að lokum á að Spánverjar fengju ákveðnar aflaheimildir en norskir kjósendur höfnuðu því síðan að ganga í sambandið í þjóðaratkvæði. Þá ekki sízt vegna sjávarútvegsmálanna.
Með inngöngu ríkja í Evrópusambandið færist stjórn sjávarútvegsmála þeirra til stofnana sambandsins í samræmi við ákvæði Lissabon-sáttmálans, grundvallarlöggjafar þess. Þar á meðal ákvarðanir um aflaheimildir og hverjir megið veiða hvar innan efnahagslögsögu Evrópusambandsins sem íslenzka lögsagan yrði hluti af ef Ísland gengi í sambandið.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Frá Djúpavogi. Eigandi: Luc Coekaerts)