„Til þess að bregðast við þessum áskorunum er sífellt ljósara að við þurfum að koma fram meira og meira eins og við værum eitt ríki,“ sagði Mario Draghi, fyrrverandi seðlabankastjóri Evrópusambandsins, í ræðu í þingi þess í febrúar síðastliðnum. Vísaði hann þar til áskorana í efnahagsmálum, varnarmálum og utanríkismálum sem sambandið stæði frammi fyrir.
Fyrir utan stríðið í Úkraínu, tollamálin og orkuöryggi Evrópusambandsins gætu fyrirtæki í löndum þess í vaxandi mæli flutt starfsemi sína til Bandaríkjanna vegna lægri skatta þar í landi, ódýrari orku og minna íþyngjandi regluverks sem væru þær mótvægisaðgerðir sem bandarísk stjórnvöld hefðu gripið til þess að draga úr neikvæðum áhrifum hærri tolla.
„Við verðum að bregðast hratt við, tíminn vinnur ekki með okkur. Með stöðnun í efnahagslífi Evrópusambandsins á meðan stór hluti heimsins býr við vöxt,“ sagði seðlabankastjórinn fyrrverandi enn fremur. Fyrir tæplega ári síðan kom út skýrsla sem Draghi vann fyrir framkvæmdastjórn sambandsins þar sem dregin var upp afar dökk mynd af efnahagsmálum þess.
Til þess að bregðast við þessari efnahagslegu stöðnun um langt árabil, jafnvel á uppgangstímum í heiminum, hafa stýrivextir Seðlabanka Evrópusambandsins verið óeðlilega lágir, Markmiðið hefur verið að reyna að örva efnahagslífið og þá einkum á evrusvæðinu. Efnahagsleg stöðnun felur víssulega í sér ákveðinn stöðugleika en ekki sérlega æskilegan.
Hvað tal Draghis um eitt ríki varðar hefur lokamarkmiðið með samrunanum innan Evrópusambandsins og forverum þess allt frá upphafi verið að til yrði að lokum sambandsríki. Meðal annars kom það fram í Schuman-yfirlýsingunni árið 1950 sem markaði upphaf sambandsins. Síðan hefur það í vaxandi mæli öðlast fleiri og fleiri einkenni ríkis.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Mario Draghi, fyrrverandi seðlabankastjóri Evrópusambandsins. Eigandi: Andrej Klizan)