Fjármálaráðherra Viðreisnar, Daði Már Kristófersson, hafnaði því í samtali við Morgunblaðið á mánudaginn að með því að miða skuldaviðmið í fjárlagafrumvarpi næsta árs við viðmið Evrópusambandsins í þeim efnum en ekki þau sem kveðið er á um í lögum um opinber fjármál felist ekki „pólitísk skilaboð“. Með öðrum orðum að það fæli ekki í sér aðlögun að sambandinu en eitt af því sem umsóknarríki að Evrópusambandinu þurfa að gera er að taka upp skuldaviðmið þess.
Skýringin á þessari breytingu frá fyrri fjárlögum er að sögn Daða sú að með þessum hætti yrði „auðveldara að hafa augun á boltanum“ vegna uppgjörsins á ÍL-sjóði. Ríkisstjórnin hefur stært sig af því að hafa leyst það mál fyrr á þessi ári en sú lausn fólst hins vegar í algerri uppgjöf sem kostaði skattgreiðendur vel yfir 600 milljarða króna. Sagði hann að tilfærsla ÍL-sjóðs á milli sjóða ríkisins skekkti samanburð á milli ára á íslenzka mælikvarðanum eins og hann orðaði það.
Við þetta bætti fjármálaráðherra að greiningarfyrirtæki og erlendir fjárfestar litu til viðmiða Evrópusambandsins. Hins vegar viðurkenndi hann að notkun íslenzku viðmiðanna „hefði ekki endilega litið illa út.“ Einungis þyrfti þannig „aukasetningu til að útskýra muninn.“ Hins vegar væri ekki verið að reyna að fela neitt. Með öðrum orðum var vandamálið ekki meira en svo að nóg hefði verið að bæta einni setningu í fjárlögin til útskýringar í stað þess að skipta um mælikvarða.
Viðmið Evrópusambandsins, eða réttara sagt evrusvæðisins, kveður á um að skuldir ríkja megi ekki meiri en sem nemur 60% af vergri landsframleiðslu þeirra. Viðmiðin í lögum um opinber fjármál miðast hins vegar við 30%. Ef eitthvað þá eru íslenzku viðmiðin þannig ávísun á aðhaldsamari hagsstjórn. Væri ekki augljóst að málflutningur Daða héldi alls engu vatni, samanber bara aukasetningin sem vantaði, mætti halda að markmiðið væri að reyna að fegra bókhaldið.
Deginum ljósara er að um sé að ræða frekari aðlögun að þeim kröfum sem gerðar eru til umsóknarríkja að Evrópusambandinu til viðbótar við samkomulag sem Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra og formaður Viðreisnar, undirritaði fyrr á árinu um aðlögun að utanríkisstefnu sambandsins og samkomulag sem Hanna Katrín Friðriksson, atvinnuvegaráðherra flokksins, undirritaði sem felur í sér aðlögun að stefnu þess varðandi veiðar úr deilistofnum.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Stjórnarráðshúsið. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)