Fleiri eru andvígir inngöngu í Evrópusambandið en hlynntir samkvæmt niðurstöðum nýrrar skoðanakönnunar Maskínu fyrir fréttastofu Vísis sem birt var í dag eða 42,7% á móti 37,5%. Staðan hefur algerlega snúizt við síðan fyrir þingkosningar en þann 1. október voru birtar niðurstöður könnunar sem Maskína vann fyrir Evrópuhreyfinguna þar sem 35,7% voru andvíg inngöngu en 45,3% hlynnt. Þá var talað um það að aldrei hefðu fleiri verið hlynntir því að ganga í sambandið.
Meiri andstaða við inngöngu í Evrópusambandið en stuðningur samkvæmt skoðanakönnunum var síðast upphafi árs 2022 og höfðu verið í 13 ár samfellt þar á undan. Það breyttist með innrás rússneska hersins í Úkraínu og þess óöryggis sem fylgdi henni en hefur nú breytzt aftur til baka. Síðast þegar fleiri voru hlynntir inngöngu í sambandið um tíma var í kjölfar falls stóru viðskiptabankanna þriggja haustið 2008. Helzt virðist þurfa að vera uppnám í samfélaginu til þess.
Fleiri eru enn hlynntir því að fram fari þjóðaratkvæðagreiðsla um það hvort taka eigi „aftur upp aðildarviðræður“ við Evrópusambandið en andvígir eða 57,8% gegn 24,9%. Hins vegar segja mun færri að þeir myndu segja já í þjóðaratkvæðinu en sem vilja slíka atkvæðagreiðslu eða 50,9% á móti 49,1% sem myndu segja nei. Með öðrum orðum er ljóst að umtalsverður hópur kjósenda vill aðeins að fram fari þjóðaratkvæðagreiðsla til þess að þeir geti svarað nei í henni.
Hins vegar koma umskiptin ekki endilega á óvart í kjölfar þeirrar umræðu sem átti sér stað um Evrópusambandið í aðdraganda þingkosninganna sem þó þeir flokkar sem hlynntir eru inngöngu í sambandið samkvæmt stefnuskrám sínu forðuðust það eins og heita eldinn að ræða um málið. Þannig hefur aukin umræða um Evrópusambandið haft ríka tilhneigingu til þess að stuðla að aukinn andstöðu við inngöngu í það eða önnur samrunaskref bæði hér á landi og víða erlendis.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Ríkisfáni Íslands á Þingvöllum. Eigandi: Forsetaembætti Úkraínu)