Fyrirsögnin er vísun í vaxandi umræðu um það hvort ríkisstjórnin sé vísvitandi að viðhalda verðbólgunni til þess að auka líkurnar á því að samþykkt verði í fyrirhuguðu þjóðaratkvæði að hefja á ný umsóknarferli að Evrópusambandinu. Þessar vangaveltur eru ekki úr lausu lofti gripnar enda jókst verðbólgan í byrjun ársins ekki sízt vegna ákvarðana stjórnarinnar þrátt fyrir varnaðarorð og er nú mun meiri en þegar hún tók við völdum fyrir rúmu ári síðan.
Hinn möguleikinn er stórkostleg vanhæfni til þess að stýra efnahagsmálum þjóðarinnar þó annað útiloki ekki hitt. Á sama tíma eru bæði Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, og Daði Már Kristófersson, fjármálaráðherra Viðreisnar, sprenglærðir hagfræðingar. Hver er annars skýringin á því að staðið sé svona illa að málum? Þau hafa jú ekki pólitíska hagsmuni af því að staða efnahagsmála batni í aðdraganda þjóðaratkvæðisins.
Miðað við þetta er eina leiðin til þess að verðbólga fari að minnka fyrir alvöru að þessir pólitísku hagsmunir Samfylkingarinnar og Viðreisnar verði ekki lengur til staðar. Með því að segja nei í þjóðaratkvæðinu. Ef já verður ofan á munu flokkarnir áfram og ekki síður hafa hagsmuni af því að viðhalda verðbólgunni á meðan umsóknarferlið, sem taka mun einhver ár, verður í gangi til þess að reyna að tryggja að mögulegur inngöngusamningur verði einnig samþykktur.
Með öðrum orðum virðist öllu fórnandi fyrir inngöngu í Evrópusambandið og halda ríkisstjórninni saman. Viðreisn hefur hótað því að slíta stjórnarsamstarfinu fari þjóðaratkvæðið ekki fram og enn fremur þrýst á að það fari fram sem fyrst. Tíminn vinnur enda ekki með þeim miðað við skoðanakannanir. Þá liggur fyrir að einkum ráðherrar Viðreisnar eru byrjaðir fyrir margt löngu að vinna sér í haginn varðandi umsóknarferlið áður en kjósendur koma að málinu.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Þjóðfáni Íslands. Eigandi: Dickelbers – Attribution 4.0 International))