Vangaveltur hafa meðal annars verið uppi um það, í tengslum við fyrirhugað formannskjör í Sjálfstæðisflokknum, hvort formaður flokksins þurfi að vera alþingismaður. Vitanlega er það ekki nauðsynlegt en því fylgja hins vegar mikilvægir kostir. Meðal þeirra sem hafa velt þessu upp er Jón Magnússon hæstaréttarlögmaður sem gerði málið að umtalsefni á bloggsíðu sinni í fyrradag. Skrifin eru athyglisverð fyrir þær sakir að í þeim afskrifar Jón í reynd eigin vangaveltur.
Til að mynda kemur þannig fram í umræddum bloggskrifum Jóns að mestu skipti að hans áliti, og raunar krafa af hans hálfu, „að fá formann sem byggir upp hugmyndafræðilega sterkan Sjálfstæðisflokk á grundvelli borgaralegra gilda og mannúðlegrar markaðshyggju, megrun báknsins og góðri fjármálastjórn. Formann, sem er líklegur til að halda vel á málum í rökræðum við andstæðingana. Formann sem sættir ólík sjónarmið svo að flokkurinn starfi sem ein órofa heild.“
Taka má heilshugar undir þessi orð Jóns. Hins vegar hlýtur sú spurning að vakna hvernig formaður Sjálfstæðisflokksins eigi að rökræða við pólitíska andstæðinga flokksins úr ræðustól Alþingis ef hann á ekki seturétt í þingsalnum? Hann þyrfti að vera ráðherra til þess að hafa rétt til þess að taka til máls. Í stjórnarandstöðu, eins og staðan er í dag og verður næstu árin, yrði hann að láta öðrum það eftir og vera sjálfur á hliðarlínunni. Fyrir utan önnur störf á vettvangi þingsins.
Væntanlega segir það sig sjálft að þó það sé alls ekki skilyrði að formaður Sjálfstæðisflokksins sé þingmaður myndi það veikja stöðu viðkomandi umtalsvert að vera það ekki. Einkum og sér í lagi í stjórnarandstöðu eins og áður segir. Formaður flokksins þarf eðli málsins samkvæmt að geta veitt forystu og þar á meðal og ekki sízt þegar kemur að átökum við pólitíska andstæðinga á Alþingi, vera í broddi fylkingar þar eins og annars staðar en standa ekki einungis á hliðarlínunni.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Alþingishúsið. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)