Meðal þess sem fram kom í grein eftir Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra sem birtist á Vísi fyrir skömmum var að fiskveiðiþjóðir innan Evrópusambandsins hefðu ekki áhuga á inngöngu Íslands í sambandið „vegna aðgangs að íslenskum miðum heldur vegna þeirrar þekkingar sem við búum yfir.“ Frá því er hins vegar langur vegur.
Fyrir það fyrsta þurfum við Íslendingar vitanlega ekki að ganga í Evrópusambandið til þess að fiskveiðiþjóðir innan þess geti nýtt sér þá þekkingu sem við höfum í sjávarútvegsmálum. Það segir sig væntanlega sjálft. Í annan stað var sannarlega til staðar áhugi á því að komast í íslenzk fiskimið umsóknarferlinu landsins síðast þegar það var í gangi.
Til að mynda lýstu stjórnvöld á Spáni því yfir að þau myndu gera kröfu um það að komast í fiskimið Íslands í umsóknarferlinu á sínum tíma rétt eins og norsk fiskimið þegar Norðmenn sóttu síðast um inngöngu í Evrópusambandið 1994. Það er fyrir utan annað þannig ekki einkennilegt að norskir kjósendur hafi hafnað því að ganga í sambandið.
Vert er að árétta það, ekki sízt í ljósi yfirlýsinga Þorgerðar um að Norðmenn hafi ekki farið í aðlögun að Evrópusambandinu þegar þeir sóttu um inngöngu í sambandið, að umsóknarferlið, sem Ísland fór í og færi aftur í verði það samþykkt í þjóðaratkvæðinu lok sumars, og snýst um aðlögun, var þá einfaldlega ekki komið til sögunnar.
Hvað varðar reglu Evrópusambandsins um hlutfallslega stöðugar veiðar, sem gengur út á sögulega veiðireynslu og Þorgerður hefur nefnt, á sú regla enga stoð í sáttmálum sambandsins, breytir engu um það að valdið yfir sjávarútvegsmálum Íslands færi til þess og ekki þarf einróma samþykki ríkjanna til þess að breyta henni eða afnema hana.
Vaxandi óánægja hefur verið með regluna og ekki sízt af hálfu Spánverja sem telja að í stað sögulegrar veiðireynslu ætti að miða frekar við þarfir einstakra fiskveiðiflota en sá spænski er sá langstærsti í Evrópu. Hafa má í huga í því sambandi að samþykki allra ríkja sambandsins þarf fyrir inngöngu nýrra ríkja í það. Þar á meðal Spánar.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Frá Reykjavíkurhöfn. Eigandi: Syced)