Vaxandi svartsýni ríkir í herbúðum Evrópusambandssinna um hægt verði að koma Íslandi inn í Evrópusambandið. Nýverið sagði Egill Helgason fjölmiðlamaður til dæmis að það væri ekki raunhæft. Þetta nær hins vegar alla leið inn í ráðherralið Viðreisnar. Til að mynda hefur Daði Már Kristófersson, fjármálaráðherra flokksins, sagt í vitna viðurvist að landið ætti líklega ekki eftir að ganga í sambandið. Eða eins og það var orðað: „Við munum ekki ganga í ESB.“
Fyrirhuguðu þjóðaratkvæði var flýtt að kröfu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur, utanríkisráðherra og formanns Viðreisnar, af ótta við það að tíminn ynni ekki með henni. Skoðanakannanir sem gerðar hafa verið fyrir utanríkisráðuneytið en ekki birtar hafa þannig sýnt vaxandi andstöðu við inngöngu í Evrópusambandið og hið sama hefur átt við um þær kannanir sem gerðar hafa verið fyrir aðra og birtar meðal annars um afstöðuna til „áframhaldandi aðildarviðræðna.“
Hins vegar setti Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra og formaður Samfylkingarinnar, það sem skilyrði að hún myndi á móti ekki að beita sér í kosningabaráttunni. Síðasta haust var mikil óánægja með það í röðum Viðreisnar að Kristrún væri ekki að beita sér umræðunni um Evrópusambandið sem þá var farin af stað og þvert á móti lýst því yfir að málið væri ekki í forgangi heldur efnahagurinn. Þvert á vilja Viðreisnar sem vill fyrst koma Íslandi inn í sambandið.
Kristrún gaf hins vegar eftir í þeim efnum enda hefur ríkisstjórnin beinlínis stuðlað að aukinni verðbólgu að undanförnu. Vegna mikillar reiði í samfélaginu var hins vegar tilkynnt um minniháttar aðgerðir gegn verðbólgu nýverið sem munu þó í bezta falli laga aðeins hluta af þeim skaða sem stjórnin hefur valdið. Samkomulag Kristrúnar og Þorgerðar gengur út á það að segi þjóðin nei í þjóðaratkvæðinu sé málið úr sögunni og hægt að snúa sér að efnahagsmálunum.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra. Eigandi: © European Union, 2025, CC BY 4.0)

