„Til þess að aðildarríki Evrópusambandsins fái að taka upp evru sem gjaldmiðil þarf það að standast ákveðin skilyrði sem varða verðlagsstöðugleika, sjálfbærni opinberra fjármála, gengisstöðugleika og langtímavaxtastig,“ segir meðal annars í nýrri greinargerð Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands fyrir utanríkismálanefnd Alþingis um áhrif inngöngu Íslands í sambandið og upptöku evrunnar en um er að ræða svonefnd Maastricht-skilyrði (e. Maastricht convergence criteria) þess.
Meðal skilyrðanna eru þau að langtímanafnvextir séu ekki meira en tveimur prósentustigum hærri en að meðaltali í þeim þremur ríkjum Evrópusambandsins sem hafa minnsta verðbólgu og að verðbólga sé ekki meira en 1,5 prósentustigi meiri en í sömu ríkjum. Með öðrum orðum þarf að vera búið að koma verðbólgu og vöxtum á betri stað áður en hægt er að taka upp evruna. Lægri vextir og minni verðbólga kæmu því ekki með evrunni heldur þyrfti að ná þeim árangri áður.
Með öðrum orðum þarf sjúklingurinn að læknast áður en hann fær meðalið sem honum er sagt að muni lækna hann. Fram kemur enn fremur að Ísland myndi öðlast ýmis konar ávinning með því einu að standast Maastricht-skilyrðin án þess að ganga í Evrópusambandið og taka upp evruna. Hins vegar væri óvíst hvort jafnmikill agi yrði þá í hagstjórninni en á móti kæmi meiri sveigjanleiki í þeim efnum. Þá væri við þær aðstæður alltaf hægt að víkja frá skilyrðunum ef það hentaði.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Evruseðlar. Eigandi: Markus Spiske – Attribution 2.0 Generic)