Formaður utanríkismálanefndar Alþingis, Pawel Bartoszek, hélt því fram á Facebook-síðu sinni í vikunni að Ísland yrði betur sett innan Evrópusambandsins þegar kæmi að tollamálum. Rökin voru þau að með því yrðu engir tollar í viðskiptum á milli Íslands og sambandsins og að allir tollar á útfluttum sjávarafurðum til Bretlands leggðust af þar sem fríverzlunarsamningur Evrópusambandsins við Bretland væri víðtækari en fríverzlunarsamningur Íslands við Bretland.
Fyrir það fyrsta eru engir tollar á milli Evrópusambandsins og Íslands fyrir utan ýmsar landbúnaðarvörur og hluta af útfluttum sjávarafurðum. Fyrrnefndu tollarnir snúast um tollvernd íslenzkra landbúnaðarvara. Síðarnefndu tollarnir eru afleiðing þess að við vildum ekki gangast undir löggjöf sambandsins í sjávarútvegsmálum í gegnum EES-samninginn og framselja vald í þeim efnum til stofnana þess. Nokkuð sem við þyrftum hins vegar að gera ef við gengjum í sambandið.
Hvað fríverzlunarsamninginn við Bretland varðar voru brezk stjórnvöld reiðubúin að samþykkja fullt tollfrelsi fyrir íslenzkar sjávarafurðir en vildu á móti get flutt ýmsar þarlendar landbúnaðarvörur hingað til lands. Hins vegar varð ekki af því vegna andstöðu hérlendra hagsmunaaðila. Þess í stað var sett ákvæði í samninginn sem opnar á mögulega endurskoðun í þeim efnum síðar. Með öðrum orðum þyrfti ekki fríverzlunarsamning Evrópusambandsins við Breta til þess.
Við þetta má bæta að innan Evrópusambandsins giltu tollar þess hér á landi gagnvart öðrum ríkjum og tollar þeirra á vörur þaðan. Tollar sem væru hindrun í vegi viðskipta við ríki utan sambandsins sem miklu frekar eru markaðir framtíðarinnar og væru hugsaðir til þess að verja hagsmuni sem hefðu ekkert með okkur Íslendinga að gera. Þá erum við ekki farin að ræða um afleiðingarnar þess að valdið til þess að stýra því hverjir gætu veitt við Ísland færi til Brussel.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Tower Bridge í London, höfuðborg Bretlands. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)