Mættum ekki setja lög um auðlindina

Kveðið er skýrt á um það í Lissabon-sáttmála Evrópusambandsins, æðstu löggjöf þess, að „vernd líffræðilegra auðlinda hafsins“ falli undir algert vald sambandsins. Það felur í sér að ríkjum Evrópusambandsins er beinlínis óheimilt að setja lög í þeim efnum. Einungis sambandið hefur vald til þess. Þetta á einungis við um auðlindir sjávar.

Fyrir vikið mega ríki Evrópusambandsins setja lög um aðrar auðlindir en það vald þeirra er hins vegar ávallt víkjandi gagnvart yfirþjóðlegu valdi sambandsins. Ríkin mega þannig aðeins setja lög í þeim efnum ef ekki er fyrir löggjöf frá Evrópusambandinu. Ákveði sambandið hins vegar að setja lög um umrætt málefni víkja lög ríkjanna.

Vert er að hafa þetta ekki sízt í huga vegna fullyrðina um að ríki Evrópusambandsins haldi yfirráðum yfir auðlindum sínum og í þeim efnum nefndir til dæmis skógar Svíþjóðar. Yfirþjóðlegt vald sambandsins gengur framar valdi ríkjanna í þeim efnum sem fyrr segir en ríkin geta hins vegar í engum tilfellum sett lög um auðlindir sjávar.

Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur

(Ljósmynd: Frá Djúpavogi. Eigandi: Luc Coekaerts)