Hefji Ísland umsóknarferli að Evrópusambandinu mun það strax hafa neikvæð áhrif á EES-samninginn. Þetta er á meðal þess sem fram kom í ræðu sem Espen Barth Eide, utanríkisráðherra Noregs, flutti í norska Stórþinginu í fyrradag. Til dæmis með minna svigrúmi ríkisstjórnar sambandsins (framkvæmdastjórnarinnar) til þess að sinna honum. „Líklegt er að svigrúmið fyrir frekari viðleitni til að finna lausnir fyrir Noreg, Ísland og Liechtenstein innan EES minnki smám saman.“
Fyrir vikið væri hafin vinna í norska utanríkisráðuneytinu við að kortleggja hvaða áhrif það gæti haft fyrir Noreg ef íslenzkir kjósendur samþykktu að hefja umsóknarferli að Evrópusambandinu og eins ef það leiddi til þess að Ísland gengi í sambandið. Annað væri ekki ábyrgt að sögn ráðherrans. Hann sagðist þó ekki telja að að innganga Íslands þýddi endalok EES-samningsins og gera ráð fyrir því að Evrópusambandið myndi áfram standa við skuldbindingar sínar vegna hans.
Meðal þess sem gerðist í kjölfar umsóknar Íslands um inngöngu í Evrópusambandið á sínum tíma var að minni áhugi varð smá saman hjá sambandinu á að veita undanþágur vegna regluverks sem tekið var upp í EES-samninginn. Svigrúmið til þess varð jafnt og þétt minna. Ályktun norska ráðherrans er væntanlega byggð á þeirri reynslu. Það muni fyrir vikið minnka enn meira verði umsóknarferlið hafið á nýjan leik. Sem sagt grafið enn frekar undan samningnum í þeim efnum.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Espen Barth Eide, utanríkisráðherra Noregs. Eigandi: Mission of Norway to the EU – Attribution 4.0 International)