Frá því á sjöunda áratug síðustu aldar hafa franskir og þýzkir ráðamenn samræmt afstöðu sína áður en mál hafa verið tekin fyrir á vettvangi Evrópusambandsins og forvera þess. Þetta hefur verið gagnrýnt harðlega í gegnum tíðina innan sambandsins. Ekki sízt af fámennari ríkjum þess. Einkum með þeim rökum að með því væru ákvarðanir í reynd teknar fyrirfram og afar lítið svigrúm eftir fyrir aðkomu annarra ríkja Evrópusambandsins. Sú gagnrýni hefur engu skilað.
Hins vegar var þvert á móti gengið enn lengra í janúar á þessu ári þegar sex stærstu hagkerfi Evrópusambandsins tóku höndum saman með sama hætti. Auk Frakklands og Þýzkaland er um að ræða Ítalíu, Spán, Pólland og Holland. Í umfjöllun þýzku hugveitunnar Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP) segir að hópurinn, sem kallast E6, snúist ekki um svæðisbundna hagsmuni heldur stærð. Saman búi ríkin yfir bæði 70% íbúafjölda og framleiðni sambandsins.
Flestar ákvarðanir í ráðherraráði Evrópusambandsins eru háðar því að 55% ríkjanna með 65% íbúafjölda sambandsins standi að baki þeim. Fram kemur að ríkin geti í krafti stærðar sinnar komið samræmdri afstöðu sinni í gegnum ákvarðanatökuferli Evrópusambandsins í málum þar sem þau hefðu þegar komist að málamiðlunum sín á milli. Fámennari ríki, eins og Írland, óttuðust hins vegar að þau muni standa frammi fyrir ákvörðunum sem þegar hafi verið teknar.
Vægi ríkja innan Evrópusambandsins, og þar með möguleikar þeirra á því að hafa áhrif á ákvarðanir innan sambandsins, fer fyrst og fremst eftir íbúafjölda þeirra. Kæmi til inngöngu Íslands í Evrópusambandið fengi landið sex þingmenn af yfir 700 á þingi þess eða 0,8%. Yfirfært á Alþingi væri það á við hálfan alþingismann. Í ráðherraráði sambandsins, valdamestu stofnun þess, yrði vægið allajafna 0,08% eða á við 5% af alþingismanni. Þetta yrði „sætið við borðið.“
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Þinghús Evrópusambandsins í Strasbourg. Eigandi: Evrópusambandsþingið)