Meðal þess sem fram kom í viðtali við Mörtu Kos, stækkunarráðherra Evrópusambandsins, í kvöldfréttum Ríkisútvarpsins 9. júní síðastliðinn var að Ísland hefði tekið upp „stóran hluta“ (e. big part) regluverks sambandsins í gegnum EES-samninginn. Ekki meirihluta og hvað þá mikinn meirihluta eins og hérlendir Evrópusambandssinnar hafa gjarnan fullyrt í gegnum tíðina án þess að geta fært fyrir því haldbær rök. Þetta er í samræmi við fyrri málflutning forystumanna Evrópusambandsins þar sem gjarnan hefur einungis verið rætt um umtalsverðan hluta (e. significant part) regluverksins.
„Ísland innleiðir þegar stóran hluta af regluverki Evrópusambandsins,“ sagði Kos þannig í viðtalinu en fullyrt hefur verið af Evrópusambandsinnum hér á landi í gegnum tíðina að Ísland hefði tekið upp 70-80% og allt upp í 90% regluverks sambandsins. Ekki sízt af Degi B. Eggertssyni, þingmanni Samfylkingarinnar, og nú nýverið bróður hans Gauta Eggertssyni. Það stenzt hins vegar enga skoðun. Síðasta úttekt skrifstofu EFTA í Brussel fyrir utanríkisráðuneytið var á þá leið að tekin hefðu verið upp 13,4% regluverksins árið 2016 en var 6,5% árið 2005 og því líklega eitthvað yfir 20% núna.
Forystumenn í röðum hérlendra Evrópusambandssinna hafa þó dregið nokkuð í land undanfarið og viðurkenndi þannig til að mynda Magnús Árni Skjöld Magnússon, formaður Evrópuhreyfingarinnar, í grein á Vísi fyrr á árinu að um væri að ræða 75% af því regluverki Evrópusambandsins sem félli undir innri markað þess. Sem sagt ekki af öllu regluverki sambandsins. Það kann vel að standast enda tekur Ísland þátt í innri markaðinum í gegnum EES-samninginn. Hins vegar fjallar mjög stór hluti regluverks Evrópusambandsins um málaflokka sem falla ekki undir gildissvið samningsins.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Marta Kos, stækkunarráðherra Evrópusambandsins. Eigandi: © European Union, 2026, licensed under CC BY 4.0)