„Venjulegt fólk með venjuleg laun er alveg að ströggla hérna. Ég veit ekki um marga Íslendinga sem koma hingað og vinna á spænskum launum. Mér finnst Íslendingar reyndar almennt hafa það bara mjög gott, eru að fara til útlanda nokkrum sinnum á ári og kaupa bíla og íbúðir, jafnvel fyrir þrítugt. Launin á Íslandi eru orðin kannski fjórum sinnum hærri en á Spáni. Áður hefði ég sagt þrisvar sinnum hærri, en nú finnst mér þetta vera fjórfalt.“ Þetta segir Erla María Huttunen meðal annars í samtali við Vísi í dag en hún flutti til Spánar rúmlega tvítug og hefur búið þar undanfarin rúm tuttugu ár.
Haft er enn fremur eftir Erlu að stjórnsýslan á Spáni sé mun þyngri í vöfum og flóknari en á Íslandi. Þrátt fyrir að kerfið hafi orðið rafrænna undanfarin 20 ár þurfi fólk enn oft að hringja, mæta á staðinn, bíða eftir tímum og flakka á milli stofnana með pappíra og ljósrit. Sjálf hafi hún reynslu af því að þurfa að fara á fleiri en einn stað og fá misvísandi upplýsingar um næstu skref sem yrði oft til þess að fólk gæfist upp. Þó lífsgæðin á Spáni væru að mörgu leyti góð hefði verðlag og húsnæðiskostnaður hins vegar aukizt verulega síðustu ár á sama tíma og laun hefðu ekki hækkað í takt við það.
Lýsing Erlu rímar vel við nýlega skýrslu á vegum Evrópusambandsins um húsnæðismál innan þess þar sem sjónum er einkum beint að stöðu ungs fólks. Þar kemur meðal annars fram að sífellt erfiðara verði fyrir ungt fólk að eignast húsnæði innan sambandsins. Meðal annars vegna mikils atvinnuleysis, lágra launa, óöruggrar vinnu, hárrar útborgunar vegna húsnæðislána og þess að laun fylgja ekki hækkun húsnæðisverðs og verðalags. Með öðrum orðum er ljóst að lágir stýrivextir duga þar skammt sem auk þess eru birtingarmynd þessa ástands. Viðvarandi efnahagslegrar stöðnunar.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Frá Madrid, höfuðborg Spánar. Eigandi: Dmitry Dzhus – Creative Commons Attribution 2.0 Generic)