„Við vorum örfáum dögum frá algjörum hamförum sem hefðu verið tífalt verri en núverandi ástand. Hættan á hruni bankakerfis Evrópusambandsins var mikil,“ sagði Jyrki Katainen, þáverandi fjármálaráðherra Finnlands, í dagblaðinu Savon Sanomat, 8. september 2009. Með öðrum orðum munaði litlu að bankakerfi sambandsins hryndi líkt og raunin varð hér á landi. Nokkuð sem skýrir meðal annars hversu hart Brussel gekk fram gegn okkur Íslendingum í Icesave-málinu.
Með Icesave-málinu reyndu stjórnvöld í Bretlandi og Hollandi, með dyggum stuðningi Evrópusambandsins, að fá okkur Íslendinga til þess að samþykkja að ósekju ábyrgð á skuldbindingum Landsbanka Íslands vegna reksturs Icesave-netbankans í löndunum tveimur. Þvert á regluverk sambandsins um innistæðutryggingar. Tilgangurinn var ekki sízt sá að leyna því að regluverkið væri meingallað og gerði ekki ráð fyrir kerfishruni. Óttast var áhlaup á evrópska banka.
Til stóð einfaldlega að fórna okkur Íslendingum á altari gallaðs regluverks Evrópusambandsins til þess að bjarga bankakerfi þess. Þannig yrði staðan sömuleiðis innan sambandsins. Okkar hagsmunum væri alltaf fórnandi vegna stærri hagsmuna. Eins og raunin varð með bæði Grikkland og Írland sem neyddust til þess að bjarga sínum bönkum með fjármunum skattgreiðenda. Okkur tókst hins vegar að verjast í krafti fullveldisins. Frelsisins til þess að ráða okkar eigin málum.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Jyrki Katainen, fyrrverandi fjármálaráðherra Finnlands. Eigandi: European People’s Party – Creative Commons Attribution 2.0 Generic)