„Fyrstu sex mánuði þessa árs festu ríki Evrópusambandsins kaup á 9,89 milljónum tonna af fljótandi jarðgasi frá rússneska fyrirtækinu Yamal LNG. Þetta er 18% aukning miðað við sama tímabil í fyrra,“ segir í ritstjórnarskrifum bandaríska dagblaðsins Washington Post 14. júlí síðastliðinn. Ríki Evrópusambandsins hefðu að undanförnu stóraukið kaup sín á fljótandi gasi frá Rússlandi og í áratugi hefði sambandið fylgt þeirri „sjálfseyðingarstefnu“ að verða háð rússnesku gasi.
„Með kaupunum hefur milljörðum evra verið dælt í stríðsvél Vladimírs Pútíns og grafið undan árangri Úkraínu á vígvellinum að undanförnu. Ríkin sem flutt hafa mest inn eru Frakkland, Belgía og Spánn, ríki sem eiga að teljast bandamenn Kænugarðs,“ segir enn fremur. „Mörg ríki Evrópusambandsins eru enn háð rússnesku fljótandi gasi frá fjórum og hálfu ári eftir allsherjarinnrás Rússlands.“ Þá segir að það sé neyðarlegt og hættulegt fyrir sambandið að vera háð orku frá óvinaríki.
Til stendur að loka alfarið á innflutning á fljótandi gasi frá Rússlandi til Evrópusambandsins í upphafi næsta árs. Upphaflega var gert ráð fyrir að bannað tæki gildi í lok árs 2027 en því var flýtt vegna þrýstings frá Bandaríkjunum. Fram kemur í blaðinu að ýmis ríki sambandsins virtust vera að kaupa eins mikið af rússnesku gasi og þau gætu áður en bannið tæki gildi. Bann við innflutningi á rússnesku gasi í gegnum leiðslur tekur þó ekki endanlega gildi fyrr en í september 2027.
„Frá því að Rússland réðist inn í Úkraínu hefur Evrópusambandið greitt meira en 220 milljarða evra fyrir rússneskt jarðefnaeldsneyti. Það er nokkurn veginn það sama og hernaðurinn í Úkraínu hefur kostað Rússland. Þessu verður að linna,“ segir Inese Vaidere, þingmaður lettneska stjórnmálaflokksins Jaunā Vienotība, á þingi Evrópusambandsins í myndbandi sem birt var á Facebook-síðu evrópska þingflokksins European People’s Party í nóvember síðastliðnum.
Maria Malmer Stenergard, utanríkisráðherra Svíþjóðar, vakti athygli á því um sama leyti að Evrópusambandið hefði greitt meira fyrir rússneskt jarðefnaeldsneyti frá innrásinni en í fjárstuðning til Úkraínu. Þannig hefðu 187 milljarðar evra runnið til Úkraínu. Fram kom í frétt Euronews um málið að væru önnur viðskipti við Rússland talin með hefðu 311 milljarðar evra skilað sér þangað. Það næði ekki því sem farið hefði til Úkraínu þótt ógreidd loforð væru einnig talin með.
Forystumenn Evrópusambandsins hafa ítrekað gengizt við því að ríki þess hafi fjármagnað hernaðaruppbyggingu Rússlands og síðan hernað landsins í Úkraínu með kaupunum á rússneskri orku áratugum saman. Ríkin voru lengi langstærsti viðskiptavinur Rússlands í þeim efnum sem skapað hefur stærstan hluta útflutningstekna landsins í gegnum tíðina. Er fullt tilefni til þess að velta því fyrir sér hvort stríðsátök væru í Úkraínu ef ekki hefði komið til þeirrar fjármögnunar.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Rússneskur heiðursvörður. Eigandi: Bandaríski sjóherinn)