Tal um að kíkja í pakkann hjá Evrópusambandinu er séríslenzkt. Til dæmis eru aldrei gerðar skoðanakannanir í Noregi um það hvort vilji sé til þess að hefja aðildarviðræður við sambandið. Einungis er spurt hvort fólk vilji ganga þar inn. Norðmenn vita enda vel hvað innganga í Evrópusambandið hefði í för með sér. Þeir vita að það er enginn lokaður pakki.
Talið um pakkann hófst hér á landi upp úr síðustu aldamótum þegar skoðanakannanir um afstöðu fólks til inngöngu í Evrópusambandið voru ekki að skila nægjanlega ásættanlegum niðurstöðum að mati harðra Evrópusambandssinna. Þeir fóru því að leita leiða til þess að fá hagstæðari niðurstöður og þannig varð til spurningin um aðildarviðræður.
Með öðrum orðum snerist málið um að reyna að telja fólki trú um að hægt væri að hefja umsóknarferli að Evrópusambandinu án þessað ætlunin væri endilega að ganga þar inn. Kíkja í pakkann. Eins og í umræðunni undanfarna mánuði hafa Evrópusambandssinnar lengi viljað halda því fram að umræðan snerist ekki um inngöngu í sambandið.
Hvaða vit er annars í því, fyrir utan allt annað, að fara í umsóknarferli að Evrópusambandinu þegar jafnvel hörðustu Evrópusambandssinnar eru svo meðvitaðir um óvinsældir inngöngu í sambandið hér á landi að þeir vilja alls ekki að umræðan snúist um hana? Ef þeir teldu það málstað sínum til framdráttar hefðu þeir vitanlega ekkert á móti því.
Veruleikinn er sá að með já-i í þjóðaratkvæðinu í lok ágúst hefst innganga í Evrópusambandið. Umsóknarferlið sem fer þá af stað gengur fyrst og fremst út á fulla aðlögun að stjórnsýslu og regluverki sambandsins eins og lesa má um í gögnum þess. Sú aðlögun átti sér áður stað eftir að ríki voru formlega gengin þar inn en varð síðan að hluta af viðræðunum.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Fáni Evrópusambandsins. Eigandi: Hjörtur J. Guðmundsson)