Með aðildinni að EES-samningnum erum við Íslendingar í vaxandi mæli í þeirri stöðu að þurfa að aðlaga hagsmuni okkar og aðstæður að regluverki frá Evrópusambandinu sem hannað er fyrir allt aðra hagsmuni og aðstæður en hér á landi í stað þess að geta einfaldlega sett lög og reglur í þeim tilfellum sem endurspegla stöðu mála hérlendis.
Fyrr í vikunni greindi Ríkisútvarpið frá því að hertar reglur Evrópusambandsins varðandi losun skólps sem teknar hafi verið upp í EES-samninginn gerðu kröfu um það að komið yrði upp sérstökum hreinsistöðvum. Kostnaður sveitarfélaganna fyrir hverja stöð gæti hlaupið á hundruðum milljarða króna fyrir utan mikinn rekstrarkostnað.
Haft er eftir Almari Barja, sérfræðingi hjá Samorku, að regluverk Evrópusambandsins taki mið af þéttbýlli svæðum í Evrópu þar sem sama áin renni í gegnum búsetusvæði tuga milljóna manna. Hins vegar sé straumhart Norður-Atlantshafið ríkt af lífi sem nýti þau lífrænu efni sem ætlunin sé að fjarlægja úr skólpinu með hreinsistöðvunum.
Fram kemur einnig að Ísland hafi haft undanþágu frá eldra regluverki vegna hérlendra aðstæðna en óska þurfi aftur eftir því vegna nýju reglanna. Rök stjórnvalda séu meðal annars þau að óumhverfisvænt sé að reisa stórar stöðvar til þess að ofhreinsa skólp. Sú vinna sé í gangi en viðbúið sé engu að síður að reglurnar hér á landi verði hertar.
Fullyrt hefur gjarnan verið í gegnum tíðina að gríðarlegur ávinningur sé af aðildinni að EES-samningnum þó aldrei hafi verið sýnt fram á það með óyggjandi hætti. Hins vegar er ljóst að mikill og vaxandi kostnaður er af aðildinni, bæði fyrir almenning og atvinnulífið, og er dæmið hér að ofan aðeins eitt af mörgum og sífellt fleiri slíkum.
Hjörtur J. Guðmundsson
sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur
(Ljósmynd: Fánar aðildarrríkja EFTA ásamt fána Evrópusambandsins. Eigandi: EFTA)